شرف الدين فضل الله حسينى قزوينى

33

المعجم في آثار ملوك العجم ( فارسى )

است عليه السلام . « 1 » و در زعم طايفهء از مغان و آتش‌پرستان كيومرث آدم است * 2 . على الجمله به اجماع همه تواريخ ، نخستين « 2 » شاهان جهان بود و معنى كيومرث به لغت سريانى ، حى ناطق است يعنى زنده گويا . و بحقيقت « 3 » اسم او « 4 » با مسمى مطابق است و يكى از افاضل ذات و خصايص صفات او آن است كه چون رقاب گردنكشان در ربقهء عهد و پيمان * 3 و طوق عبوديت و فرمان آورد و سايهء انعام و كرم بر خاص و عام افكند و جناح عدل و احسان بر پير و جوان بگسترد و در كشف ظلمات ظلم از متظلمان و قضاى حوايج محتاجان چندان مبالغت نمود و بساط باس و هيبت به وجهى بسط كرد كه در ايام دولت او به دلالت عدالت « 5 » ، مقناطيس از سر تعرض جذب آهن ، برخاست و كهربا دست تصرف از دامن كاه كوتاه داشت . اضحى به الدّين مفترّا مباسمه و الملك بعد شتات الشّمل منتظما * 4 . لمصنفه « 6 » به روزگار وى آن انتظام يافت جهان * كه از حمايت جو بىنياز شد كافور در آن ديار كه افكند عدل او سايه * به قدر ذره بود آفتاب ظهور « 7 » و او با وجود بسطت ملك و كثرت سپاه و غلبه قهر و نفاذ امر مشعوف بود به سياحت كردن و منازل بريدن و مراحل در تحت قدم آوردن « 8 » و تنها گرد كوه و دشت گشتن و بر جزاير و سواحل گذشتن و چون از تدبير ملك و مصالح احوال رعيّت بپرداختى در شعاب * 5 مهاوى مهيب و شعاف شوامخ جبال * 6 عظيم ، مأوا ساختى و ذلّ غربت و هوان كربت * 7 را بر عزّ سرير سلطنت و متكاى چار « 9 » بالش دولت رجحان نهادى و بر

--> ( 1 ) - ب و ج : - عليه السلام . ( 2 ) - ب و ج : كيومرث نخستين پادشاهى بود از پادشاهان جهان . ( 3 ) - ب و ج : حقيقت . ( 4 ) - ب و ج : - او ( 5 ) - اساس : « دلالت عدالت » را در حاشيه افزوده است . ( 6 ) - ب و ج : - لمصنفه . ( 7 ) - ب و ج : وقت ظهور ( 8 ) - اساس : « منازل بريدن و مراحل در تحت قدم آوردن » در حاشيه آورده . ( 9 ) - ب و ج : چهار بالش .